Den Broam toen en nu

Het ontstaan van Den Broam

Een ril of verhoging in het landschap wordt in het dialect een broam genoemd. Bij Buurse was een stuk land met zo’n zandrug, dat Den Broam heette. Daar kamperen regelmatig enkele leden van de Enschedese afdeling van het Instituut voor Arbeidersontwikkeling IvAO en van de Nederlandse Arbeiders Reisvereniging “De Natuurvrienden” (NARV). Mensen die actief zijn in de socialistisch emancipatorische beweging. Zij hebben idealen: bijdragen aan welzijn en ontwikkeling van mensen die weinig verdienen. Een paar jongere leden willen heel graag een vast klein buitenverblijf hebben, onder meer om muziek te maken. Daarvoor moet een terrein gehuurd worden en dat kost geld. We hebben het over 1928, de “crisisjaren”. Ze besluiten om zegeltjes te laten drukken van 10 cent en deze iedere week te verkopen aan de leden en sympathisanten van de arbeidersbeweging. De verkoop loopt goed en in 1929 is er al een behoorlijk bedrag binnengehaald. Maar nog steeds te weinig. Daarom wordt besloten waardecertificaten op naam te verkopen met kleine en grotere, renteloze bedragen. Zo groeien de financiële middelen gestaag.

Aankoop terrein

De leden vinden een geschikt terrein en huren het voor 100,00 gulden per jaar, voor een periode van 25 jaar, inclusief het recht op koop. Er is nu een plek om te kamperen. Natuurlijk moet er ook een speelweide bij komen en het aangrenzende terrein van dezelfde eigenaar wordt erbij gehuurd. Nu nog een gebouwtje neer zetten. Inmiddels is er met de zegelverkoop, ontvangen giften en de uitgifte van de certificaten ongeveer 700 gulden bijeen gebracht. Een architect ontwerpt een kampeerhut en raamt de kosten op 900 gulden. De rest van het geld wordt geleend. Veel gedreven vrijwilligers bouwen samen het huis.

Het huis

Op Hemelvaartsdag in 1931 wordt het gebouw, Den Broam, geopend. Er zijn veel belangstellenden aanwezig naast het hoofdbestuur van de IvAO, waarin de NARV inmiddels is opgegaan. Het huis is nog erg primitief. Er zijn geen bedden, men slaapt op stro en wassen doen ze buiten bij een pomp. Al snel blijkt ook de belangstelling uit het westen van het land groot en wordt het gebouwtje te klein. De groep geeft opnieuw aandelen uit voor uitbreiding. Het centraal bestuur van de IvAO staat achter het plan. Het nieuwe gebouw wordt begroot op 6.000 gulden en er wordt weer een lening aangegaan. Met hulp van veel vrijwilligers wordt het gebouw gerealiseerd. Vervolgens moet er drinkwater komen, elektriciteit en een complete inventaris. Omdat het voor de lokale afdeling een te grote verantwoordelijkheid wordt, neemt het centrale bestuur in 1932 de leiding over. Twee jaar later staat er naast de kleine kampeerhut een hoog stenen huis: de grote Den Broam. De feestelijke opening is op 6 mei 1934.

Voorzieningen

De watervoorziening bestaat uit een waterput, die in eigen beheer wordt gegraven. Een beulswerk. Zodra ze enkele meters diep gegraven hebben, stuiten ze op drijfzand. Om door te kunnen graven, laat men betonnen ringen zakken. Onder aan de ringen wordt telkens verder gegraven, net zolang tot er voldoende water in de put staat. Uiteindelijk kan ook een elektrische pomp aangeschaft worden met een waterketel. Dit alles wordt gedaan door de vrijwillige werkers van het huis.

Hoe gaat het verder

Gedurende de Tweede Wereldoorlog is Den Broam enige tijd gevorderd door de Duitsers. Maar in najaar ’46 wordt Den Broam, na een grondige opknapbeurt, heropend. In de volgende jaren worden belangrijke verbeteringen aangebracht aan de hal en de keuken. Op een zonnige meidag in 1956 wordt het 25 jarig jubileum gevierd. Er komen wel 1600 bezoekers.

Met weemoed wordt een jaar later het oorspronkelijke oude gedeelte (de hut) afgebroken en herbouwd. Dit nieuwe deel omvat nu de receptie, de toiletten en de tuinkamer.

1968 is een heel belangrijk jaar voor Den Broam. Er worden dakkapellen op de tweede verdieping geplaatst en de slaapzalen worden vervangen door kamers. Tien jaar later wordt een nieuwe huiswachtenruimte gerealiseerd. Om de zoveel jaar wordt er verbeterd aan het huis. De brandpreventie komt op orde. Kleine kamertjes worden grotere kamers, de eerste verdieping wordt gerenoveerd. In 1986 is de keuken aan de beurt. Na een landelijke actie wordt de oude houten vloer in de eetzaal vervangen door een mooie tegelvloer. Door een gift kan de huiswachtenruimte worden voorzien van een goede keuken. En in 1988 wordt het overdekte barbecuehuisje in gebruik genomen worden.

Duurzame bedrijfsvoering

Ook in de jaren daarna wordt er regelmatig gerenoveerd en blijft het gebouw aangepast aan de eisen van de tijd. Respect voor de natuur en voor duurzaamheid staat daarbij voorop. Tussen 1998 en 2005 worden muren en dak geïsoleerd en wordt er overal dubbel glas geplaats. In 2019 worden zonnepanelen geplaatst, gevolgd door ledverlichting en waterbesparende maatregelen. Duurzame bedrijfsvoering staat voorop; of het nu gaat om milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen, groenbeheer of gebruik maken van bedrijven uit de directe omgeving. In 2020 behaalt Den Broam het gouden Green Key keurmerk voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Toekomstplannen

Voor 2021 staan er ook mooie plannen op stapel. Er komen twee tipi-tenten bij op het trekkersveld, zodat ook niet kampeerders kunnen genieten van het kampeergevoel. En we gaan onze overnachtingsmogelijkheden uitbreiden. Altijd al eens in een boomhut willen slapen? Dat gaat de komende tijd mogelijk worden door de bouw van twee boomhutten. Ook de speel- en recreatiemogelijkheden worden uitgebreid. Er komen een kinderklimbos, een klein natuurtheater en een buitenkeuken. En al verandert er veel op Den Broam, de rode draad is dat alles nog steeds met hulp van enthousiaste vrijwilligers voor elkaar wordt gebracht.  Zie hier de plannen. 

Mei 2021: Den Broam 90 jaar

De 90-ste verjaardag van Den Broam vieren we met een Open dag op donderdag 13 mei. We laten dan graag alle vernieuwingen in en om ons huis zien en maken er een feestelijke dag van met activiteiten, muziek en lekkere hapjes en drankjes.

Den Broam ontwaakt